ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՈՒՂԵՑՈՒՅՑԻ ԾՐԱԳՐԵՐԸ

«Իրավական Ուղեցույց» հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2004 թվականին։ «Իրավական Ուղեցույցը» իր խնդիրների իրականացման նպատակով ծրագրեր է իրականացնում երկու հիմնական ուղղություններով՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական և ներպետական պաշտպանության մեխանզիմների վերաբերյալ կրթական ռեսուրսների ապահովում և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում դիմումատուների ներկայացուցչության իրականացում։ 2002 թվականից ի վեր «Իրավական Ուղեցույցի» անդամները ներգրավված են եղել հետևյալ ծրագրերի իրականացման մեջ.

Մարդու իրավունքների եվրոպական և ներպետական պաշտպանության մեխանզիմների վերաբերյալ կրթական ռեսուրսների ապահովման ծրագրեր «Ինտերակտիվ մարդու իրավունքներ» Եվրոպական իրավունքի դատախաղ-մրցույթ ծրագիր «Մարդու իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիայի համապատասխանության ապահովումը Հայաստանում» թեմայով շարունակական ուսուցում։

Դիմումատուների ներկայացուցչության իրականացում Ադրբեջանի եւ Հայաստանի որոշ տարածքների իրենց տներից հարկադիր տեղահանված Էթնիկ հայերի ներկայացուցչության իրականացում Մարդու իրավունքի եվրոպական դատարանում Դիմումատուների ներկայացուցչության իրականացում Մարդու իրավունքի եվրոպական դատարանում

Մարդու իրավունքների եվրոպական և ներպետական պաշտպանության մեխանզիմների վերաբերյալ կրթական ռեսուրսների ապահովման ծրագրեր
Ծրագրի անվանումը	«Ինտերակտիվ մարդու իրավունքներ» Եվրոպական իրավունքի դատախաղ-մրցույթ ծրագիր (ԻՄԻ)
Ծրագրի ժամկետները	1. 2004 թ. հոկտեմբեր - 2005 թ. մայիս 2. 2007թ. մարտ – 2008 թ. փետրվար 3. 2009 թ. մարտ – 2010 թ. փետրվար
Ծրագրի նկարագիրը	Իրավական ուղեցույցը սկսեց համագործակցել «Երիտասարդական նվաճումներ» ՀԿ-ի հետ «Ինտերակտիվ մարդու իրավունքներ» Եվրոպական իրավունքի դատախաղ-մրցույթ (ԻՄԻ) ծրա•րի շրջանակներում£ ԻՄԻ ծրագիրն առաջին անգամ իրականացվել է 2004 թվականին£ Ծրագիրը ֆինանսավորվում է Եվրոպայի Միության կողմից£ Ծրագրի նպատակն է աջակցել բարձրացնելու ու ամրապնդելու ԲՈՒՀ-երի իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության եւ պատմության ֆակուլտետների բակալավրիատի, մագիստրատուրայի եւ ասպիրանտուրայի ուսանողների գիտելիքները մարդու իրավունքների Եվրոպական պաշտպանության մեխանիզմների ուղղությամբ£ Ծրագիրը ուսանողներին հնարավորություն է տալիս մասնակցելու մտացածին դատական գործի լուծմանը£ Իրավական Ուղեցույցը պատասխանատու է մրցույթի մտացածին դատական գործը մշակելու համար£ Գործերն ամեն անգամ մշակվում են հինք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու իրավունքների եւ ազատությունների առավել հաճախ հանդիպող խախտումներն ու մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ կապված արդի խնդիրները£ Մրցույթի մասին ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալու համար կարող եք այցելել «Ինտերակտիվ մարդու իրավունքներ» ծրագրի կայք էջը www.interactivehr.am
Ծրագրի նյութերը	2004-2005 թթ. մրցույթի մտացածին դատական գործը
	2007-2008 թթ. մրցույթի մտացածին դատական գործը
	2009-2010 թթ. մրցույթի մտացածին դատական գործը
Ծրագրի անվանումը	«Մարդու իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիայի համապատասխանության ապահովումը Հայաստանում» թեմայով շարունակական ուսուցում։
Ծրագրի ժամկետները	2002 թ. հունիս-դեկտեմբեր
Ծրագրի նկարագիրը	Սույն ծրագիրը Բրիտանական Արևելք-Արևմուտք կազմակերպության կողմից 2002-2004թթ.-ին կազմակերպված և իրականացված «Մարդու իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիայի համապատասխանության ապահովումը Հայաստանում, Վրաստանում և Ադրբեջանում» թեմայով «Ուսուցանողների վերապատրաստում» (այսուհետ՝ «Ուսուցանողների վերապատրաստում») ծրագրի բաղադրիչն Է և իրականացվել է այդ ծրագրի շրջանակներում վերապատրաստում անցած երկու իրավաբանների կողմից։ Ուսուցումն իրականացվել է նույն մեթոդոլոգիայի կիրառմամբ և ուսուցման նյութերի օգտագործմամբ ինչ որ «Ուսուցանողների վերապատրաստմում» ծրագրի ժամանակ։ Ուսուցումը իրականացվել է Մարդու իրավունքների եվրեպական կոնվենցիայի 2-րդ (կյանքի իրավունք), 3-րդ (խոշտանգումների արգելում), 5-րդ (ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք), 6-րդ (արդար դատաքննության իրավունք), 8-րդ (անձնական և ընտանեկան կյանքը հարգգելու իրավունք), 9-րդ (մտքի, խղճի և կրոնի ազատություն) և 10-րդ (արտահայտվելու ազատություն) հոդվածների, ինչես նաև Առաջին արձանագրության 1-ին հոդվածի (սեփականության պաշտպանություն) ուղղությամբ։ Ընդհանուր առմամբ ուսուցման արդյունքում վերապատրաստվել են 13 իրավաբաններ և փաստաբաններ, որոնց մեծ մասը հետագայում սկսել են ներկայացուցչություն իրականացնել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում։
Ծրագրի նյութերը	Ծրագր վերջնական հաշվետվություն
Ծրագրի անվանումը	«Մարդու իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիայի համապատասխանության խթանումը Հայաստանում» թեմայով ուսուցում Հայաստանում Բրիտանական դեսպանատան աջակցությամբ
Ծրագրի ժամկետները	2004 թ. սեպտեմբեր - 2005 թ. հունվար
Ծրագրի նկարագիրը	Ուսուցումն իրականցվել է Վանաձոր և Գավառ քաղաքներում և նպատակ ուներ Հայաստանում խթանել իրավունքի գերակայությունը՝ նպաստելով ներպետական մակարդակում, մասնավորապես Հայաստանի մարզերում, Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի նորմերի կիրառելիությանն՝ փաստաբանների, դասախոսների ինչպես նաև իրավաբանի մասնագիտություն ունեցող այլ անձանց, ներառյալ ուսանողների և հանրակրթական դպրոցներում մարդու իրավունքներ դասավանդող ուսուցիչների ուսուցման միջոցով։ Գավառ և Վանաձոր քաղաքներում իրականացման ուսուցման արդյունքում 42 իրավաբաններ, դասախոսներ, փաստաբաններ, Մարդու իրավունքներ դասավանդող ուսուցիչներ, և իրավաբանական ֆակուլտետի ուսանողներ վերապատրաստվել են Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի տեսության և պրակտիկայի, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության և Եվրոպական Կոնվենցիայի նորմերի համապատասխանեցման հարցերի ուղղությամբ։ Մասնակիցներն արդյունքում ձեռք են բերել տեսական գիտելիքներ և Կոնվենցիայի նորմերի և ստանդարտների կիրառման գործնական փորձ՝ իրական գործերի վերլուծություն կատարելու արդյունքում։
Ծրագրի նյութերը	Ծրագրի վերջնական հաշվետվություն
	Վանաձորի ուսուցման օրակարգը
	Գավառի ուսուցման օրակարգը
	Ուսուցման ժամանակ իրականացված դատախաղերի նյութերը
	Ուսուցման այլ նյութեր

Դիմումատուների ներկայացուցչության իրականացում
Ծրագրի անվանումը	Ադրբեջանի եւ Հայաստանի որոշ տարածքների իրենց տներից հարկադիր տեղահանված Էթնիկ հայերի ներկայացուցչության իրականացում Մարդու իրավունքի եվրոպական դատարանում
Ծրագրի ժամկետները	2006 -2007
Ծրագրի նկարագիրը	2006-2007 թվականներին Իրավական Ուղեցույցը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան է ներկայացրել 510 գանգատ, որից 302 գանգատ ներկայացված են այն դիմումատուների անունից ովքեր գաղթել են Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքից, ներառյալ Բաքու, Շեքի և այլ քաղաքներից, իսկ 208 գանգատ ներկայացված է Արծվաշենի բնակիչների կողմից£ Դատարան ներկայացված գանգատներում հիմնականում բարձրացվում են հետևյալ հարցերը. Էթնիկ հայերի հարկադիր տեղահանումները Ադրբեջանի եւ Հայաստանի որոշ տարածքների իրենց տներից, որոնք ներկայումս գտնվում են Ադրբեջանի հսկողության տակ, Այս մարդկանց պատկանող գույքի ապօրինի բռնագրավումն ու Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից այդ գույքի անվտանգությունն ապահովելու, այն վերադարձնելու կամ համապատասխան փոխհատուցում տրամադրելու ուղղությամբ միջոցառումներ չձեռնարկելը, ըրոշ դեպքերում գանգատները վերաբերում են նաև Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի ենթադրյալ խախտմանը. դրանք այն գործերն են, երբ դիմումատուները իրենց սեփականության եւ այլ իրավունքների խախտումների մասին բողոքները ներկայացրել են Ադրբեջանի իրավապահ մարմիններին, սակայն այդ բողոքները քննության չեն առնվել£ 2008-2009 թվակններին Եվրոպական դատարանը ծանուցել է Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի (No. 40167/06) ու Առաքելյանն ընդդեմ Ադրբեջանի (No. 13465/07) գործերով եւ հրավիրել կողմերին ներկայացնելու գրավոր փաստարկներ գանգատների ընդունելիության և իրավունքի հարցերի վերաբերյալ£ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարությունը ներգրավված է նշված գործերում որպես երրորդ կողմ£
Ծրագրի անվանումը	Դիմումատուների ներկայացուցչության իրականացում Մարդու իրավունքի եվրոպական դատարանում
Ծրագրի ժամկետները	2002 թ. սեպտեմբերից մինչ այժմ
Ծրագրի նկարագիրը	2002թ. սեպտեմբերից «Իրավական Ուղեցույցի» անդամները սկսեցին դիմումատուների ներկայացուցչության իրականացումը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում։ Այդ գործունեության շրջանակներում մշակվել և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան են ներկայացվել ավելի քան 15 գանգատներ։ Գործերը հիմնականում վերաբերում են Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ (ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք), 6-րդ (արդար դատաքննության իրավունք), 8 (անձնական և ընտանեկան կյանքը հարգելու իրավունք), 10-րդ (արտահայտվելու ազատություն), 11 (հավաքների և միավորումների ազատություն), 13-րդ (իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցների իրավունք) և 14-րդ (խտրականության արգելում) հոդվածների ենթադրյալ խախտումներին։